4. Bölüm

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 1. Söz (Kardeşlerin Halinden Hiçbir Zaman Gafil Olmamak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 2. Söz (İnsanlardan Müstağni Olup Herhangi Bir Beklenti Sebebiyle Onlara Boyun Eğmemek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 3. Söz (Kardeşlerle Karşılaşınca Sevinmek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 4. Söz (İstenmeden Bir Şeyi Yapmaya Başlamak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 5. Söz (Kardeşlerin İhtiyaçlarını Giderme Hususunda Atılgan Olmak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 6. Söz (Fakir ve Zayıflara nezaket ve Güleryüz Gösterip Konum ve Güç Sahibi Olan Kimselere Karşı Mesafeli Davranmak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 7. Söz (Sefihlere (ahmaklara) Hilm Kötülük Yapanlara Af İle Muamele Etmek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 8. Söz (Kardeşlerden Usanmayıp Onları Sevmeye Devam Etmek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 8. Söz sonrası ara söz (Emanet, Sıdk, Sabır, Sâlih Kardeş ve Sırrı Islah Etme)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 9. Söz (Kulun Dini İşlerde ve Niyette Himmetinin Ali Olması)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 9. Söz sonrası ara sözler (Kulun Gizli ve Açık Hallerinin Eşit Olması)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 10. Söz (Sevgiyi Misliyle Ödüllendirmek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 11. Söz (Her Durumda Kardeşlere Karşı Müşfik Olmak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 12. Söz (Kişinin Kendi Nefsinin İhtiyaçlarını İhmal Edip Sorumluluğu Altındaki Kimselerin Durumunu Gözetmesi)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 13. Söz (Öfkeyi Tümüyle Terk Etmek)

---

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 14. Söz (Vakitlerin Âdâbını Korumak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 15. Söz (Kulun Bütün İyilikleri Kardeşinde Görüp Nefsinde Gördüğü Kötülük Sebebiyle Kendisinde İyilik Olmadığını Düşünmesi)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 16. Söz (Kulun İçte ve Dışta, Gıyabında ve Huzurunda Kardeşine Karşı Samimi Olması)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 17. Söz (Kişinin Dini Açıdan Kendinden Üstün, Dünyevi Açıdan Kendisinden Aşağıdaki Kimselerle Arkadaşlık Etmesi)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 18. Söz (Her Durumda Allah’a Güvenmek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 19. Söz (Kişinin Arkadaşlarına Karşı Yakınlarından Daha Çok Müşfik Olması)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 20. Söz (Geniş Değerlendirmeler – Zâhirî ve Bâtınî Olarak Azaları Korumak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 21. Söz (Kulun İçi ile Dışının Aynı Olması)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 21. Söz sonrası (Ebu’l-Hüseyn b. Sem’ûn’un Fütüvvet Tanımı)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 22. Söz (Kalbin Dünyadan ve Dünyadakilerden Soyutlanması)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 23. Söz (Kulun Endişelendiği Zaman Sadece Allah’a Güvenmesi)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 24. Söz (Kişinin Dostlarına Muvafık Olmayı Akrabalarına ve Yabancılara Muvafık Olmaya Tercih Etmesi)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 25. Söz (Kardeşlere Karşı Geniş İkram Sahibi Olmak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 26. Söz (Dostlara ve Kardeşlere Karşı Sabır Gösterip, Dostları Başkalarına Değiştirmemek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 27. Söz (Kişin Allah’ın Kendisi İçin Seçtiği Hükme, Onun Tedbirine Sabır/Rıza Göstermesi)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 28. Söz (Büyüklerin Çağırdıklarında ya da Yanlarındayken Küçüklere Hizmet Etmesi ve Misafire Hizmet İçin Ayağa Kalkma Hususunda Kibre Kapılmamak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 29. Söz

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 30. Söz

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 31. Söz (Yakınında da Olsa Uzağında da Olsa Kardeşlik Ahdini Korumak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 32. Söz (Yapılan İyilikleri Sayıp Dökmemek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 33. Söz (Yolculuk ya da Seferde Tüm Hallerde Allah’a Güvenmek)

5. bölüm

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 34. Söz (Kardeşlerin İstemesine Gerek Kalmadan İşaretlerinden Ne İstediklerini Anlayıp Yerine Getirmek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 35. Söz (Kişinin Kardeşlerinin İzzetini Kendi İzzetine Kendi Zilletini Kardeşlerinin Zilletine Tercih Etmesi)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 36. Söz (Hizmet Ederken ya da Mal Dağıtırken Ayrım Yapmamak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 37. Söz (Zahirde Ahlâkı Koruyup İçte Kalbin Hallerini Düzeltmek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 38. Söz (Fütüvvetin Ağırlığını Yüklenip Şartlarını Yerine Getirmedikçe Fütüvvet Ehline Mahsus Kıyafetlerle Süslenmemek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 39. Söz (Kişinin Dostlardan Ayrıldığı İçin Üzüntü Duyması ve İmkan Buldukça Onlarla Bir Arada Olmaya Gayret Etmesi)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 40. Söz (İstemeye Gerek Kalmadan Vermek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 41. Söz (Güzel Ahlak ve Her Durumda Allah’ın Fazl u Keremini Görmek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 42. Söz (Nimetleri Hak Edenlere Vermek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 43. Söz (Yol Açtığı Fesad Sebebiyle İnsanlara Düşmanlık Etmekten Uzak Durmak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 44. Söz (Dili Kötü Konuşmaktan, Kulağı Kötüyü Dinlemekten Muhafaza Etmek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 45. Söz (Kardeşlere Karşı Cömert Olmak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 45. Söz (Kardeşler Uğrunda Mal Harcandığı Gibi Mevkii de Harcamak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 46. Söz (Düşük Ahlâktan Uzak Durup Yüce Ahlâkla Bezenmek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 47. Söz (Komşuluk Hukukunu Muhafaza Etmek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 48. Söz (İsteyenin Verdiği Eziyete Karşı Sabırlı Olmak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 49. Söz (Kötülüğe Karşılık Vermeyerek Kardeşliği Düzeltmek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 50. Söz (Eli Darda Olan Karşı Mürüvvetli Olmak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 51. Söz (Kötülük Edeni Bağışlamak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 52. Söz (Zaman Bozulduğunda Uzleti Tercih Etmek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 53. Söz (Mürüvvetin Şart ve Gereklerini Muhafaza Etmek) Eksik Ders

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 54. Söz (Zor ve Dar Günlerde Arkadaşlık Yapılan Kimseye Karşı Ahde Vefa Göstermek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 55. Söz (Herkese İkramda Bulunmak)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 56. Söz (Sakinlerinin Hürmetini Muhafaza Edebilmek İçin Girilen Yurt ve Evlerin Hürmetini Muhafaza Etmek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 57. Söz (Kardeşlere Hıyanetten Sakınıp Onları Kalpten Sevmek)

Kitabu’l-Fütüvve 4. Bâb 58. Söz (Kişinin Sevgisinin Gerçek Olduğunu Anladıktan Sonra Arkadaşına Asla Kusur İsnad Etmemesi)

Eserde, Ebu Abdurrahman es-Sülemi’nin kısa da olsa izah ettiği sözler son buluyor. 58. sözden sonra izahı yapılmamış, sıralı kısa sözler de yer almakta. Aşağıya bunları eserde yer aldığı şekliyle ekliyorum:

Şunu bil, ey gözetimini Allah üstlenesi! Fütüvvetin temeli, dinin emir ve yasaklarına riayet, sünnete tâbi olmak, Allah’ın (cc), خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ Sen af yolunu tut, ma‘rûfu emret ve cahillerden yüz çevir. إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ Muhakkak ki Allah adaleti, ihsanı, akrabaya karşı cömert olmayı emreder; hayâsızlığı, kötülüğü ve zorbalığı yasaklar. İşte Allah, aklınızı başınıza alasınız diye size böyle öğüt veriyor.… buyruklarına ve Resûlullah’ın (sav) Mekke’ye girdiği günkü, أَيُّهَا النَّاسُ أَفْشُوا السَّلَامَ وَأَطْعِمُوا الطَّعَامَ، وَصِلُوا بِاللَّيْلِ وَالنَّاسُ نِيَامٌ، تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ بِسَلَامٍ وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا Ey insanlar! Selamı yayın, yemek yedirin, akrabalık bağını gözetin, insanlar uyurken namaz kılın, böylece selametle cennete girin. Allah’ın size emrettiği gibi kardeş olun ey Allah’ın kulları.” emirlerine uymaktır.

Şunlar da Fütüvvetin gereklerindendir:

• Doğruluk
• Vefâ
• Cömertlik
• Güzel ahlâk
• Yüce nefislilik
• Dostlara karşı nazik ve şefkatli olmak
• Arkadaşlarla iyi geçinmek
• Kötü söze kulak vermemek
• İyilik yapmaya rağbet etmek
• Güzel komşuluk
• Yumuşak, hoş konuşma
• Ahde vefa
• Allah’ın senin gözetimine verdiği aile ve hizmetçilere ihsan ile davranmak
• Çocukları güzel terbiye etmek
• Büyüklere karşı terbiyeli ve edepli olmak
• Kinden, aldatmaktan ve düşmanlıktan kaçınmak
• Elbette—görsellerdeki maddeleri aynen yazıya aktarıyorum:
• Allah için dost olmak
• Allah için düşman olmak
• Mal ve mevki sahibi olduktan sonra da dostları rahatlatmak, fakat yaptığı bu iyiliği başa kakmamak
• Malında ve mevkiinde kendisine yardım edene minnettar olmak
• Misafire hizmet etmek ve davetine icabet edip yemeğine hürmet göstermelerinden dolayı onlar için tekellüf altına girmek
• Canla ve malla kardeşlerin ihtiyacı için koşuşturmak
• Kötülüğe iyilikle, gelmeyene gitmekle karşılık vermek
• Tevâzudan ayrılmamak
• Kibírden kaçınmak
• Kendi hâllerine ve elindeki sebeplere hayran olmaktan vazgeçmek
• Ana-babaya iyilik
• Akrabayı ziyaret
• Kardeşlerin kusurlarına göz yummak
• Ayıplarını örtmek
• Onlara nasihati kimsenin olmadığı yerde yapmak
• Her zaman onlara dua etmek
• Halkı yaptıkları işlerde mazur görmek
• Nefsinin şer ve zulmünün farkında olarak sürekli kendini kınamak
• Halk ile ülfet etmek
• Müslümanlara şefkat, merhamet ve iyilik etmek
• Fakirlere merhamet etmek
• Zenginlere şefkat etmek
• Âlimlere karşı mütevazi olmak
• Kendisine söylendiğinde hakkı kabul etmek
• Dili yalandan, gıybetten, kulağı kötüyü işitmekten
• Gözü haramdan korumak
• Amellerde ihlaslı olmak
• Hâllerde istikamet
• Zâhire itina gösterip, bâtını gözetim altında tutmak
• İnsanlarda iyilik görmek
• İyilerle arkadaş oturup kalkmak
• Kötülerden kaçmak
• Dünyadan yüz çevirip Allah’a yönelmek
• Emelleri terk etmek
• Himmeti fani dünya ile kirletmemek
• Fakirlerle oturup kalkmayı değerli görmek
• Zenginlere zenginlikleri sebebiyle hürmet etmekten kaçınmak, asıl zenginliği Rab ile birlikte olmakta ve onun katında bilmek ve bu zenginliğe şükretmek
• Hakkı kabul ederken kınayanın kınamasına aldırmamak
• Muhabbete şükretmek
• Zorluklara sabretmek
• Hıyanetten uzaklaşmak
• Sır saklamak
• Mecliste aşağıda oturmaya razı olmak
• Haklarının peşinden koşmamak
• Başkalarının haklarını tam vermek ve nefsinden bunu yapmasını istemek
• Kimsenin olmadığı yerlerde de Allah’ın yasaklarına uymak
• Arkadaşlarla istişare etmek
• Yokluk anında sadece Allah’a güvenmek
• Tamah etmemek
• Kanaatten şeref duymak
• Halkın verdiği sıkıntıya tahammül etmek; onların sıkıntısını yüklenmek
• Sâlihlere hürmet etmek
• Günahkârlara acımak
• Kimsenin kendisinden rahatsız olmaması için azami gayret göstermek
• Dışı başka içi başka olmamak
• Dostunun uzakta bulunması sebebiyle sevgiyi ve bağlılığı zayıflatmamak!

İşte bu [saydıklarımız] ve benzeri erdemler fütüvvet ahlâkı ve fütüvvet yollarıdır.

Allah’tan dileğimiz bize güzel ahlâk bahşedip, bizi fütüvvet yollarını kullanmakla rızıklandırması, vaktimizi boşa harcamamız ve hâllerimizi ihmal etmemiz sebebiyle bizi cezalandırmaması ve bizi kendisine yaklaştıracak amellere muvaffak kılmasıdır.

Allah yakın olan ve duaları kabul edendir.
Hamd Âlemlerin Rabbine Mahsustur.
Salât ve Selâm Daima Peygamberlerin ve Bizim Efendimiz [Hz.] Muhammed’e [ﷺ] ve O’nun Tertemiz Ailesine Olsun.

---

Sayfalar: 1 2 3 4