Ağrı Genç İzcilik Spor Kulübü’müzde (AGİS) 14 Ocak Perşembe (2026) akşamı İslami İlimler fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Emrullah Bolat hocamızın sunumuyla Seyyid Hasan Hulusi Efendi‘nin Mecma’u’l-Âdâb isimli eserinden “Dostluk Âdâbı” konulu kısımlar okundu. Dostlarla gerçekleştirdiğimiz müzakere notları özetle şu şekildedir:

Bu bölümde “müminlerle dost olmanın” temelinin Allah için sevmek olduğu vurgulandı: Müslüman’ın ahlâkî davranışlarının en sevaplısı, sevgiyi ve tavrı Allah rızasına bağlamaktır. Metinde geçen örneklerde de Allah Teâlâ’nın kullarından, sadece ibadetleri değil, “Benim için kimi sevdin, benim için kime buğzettin?” diye soracağı hatırlatıldı. Yani dostluk, sıradan bir yakınlık değil; imanı besleyen, ameli derinleştiren bir sadakat alanıdır. Allah rızası için birbirini sevenlerin ahirette büyük mükâfata nail olacağı, hatta bu sevginin cennette bir “nur ve izzet” sebebi olacağı anlatıldı.

Ardından dostluğun fayadaları ve pratiği üzerinde duruldu: Dost edinmeyi çoğaltmak, tanışıklığı artırmak, sevdiklerine sevgiyi söylemek, ziyaretleşmek, ikram ve hizmette bulunmak; ama bunları yaparken tekellüfe (zorlamaya, gösterişe) kaçmamak… Dostun ikramını geri çevirmemek, ziyaretlere temiz ve derli toplu gitmek, yapılan ikramı küçümsememek ve abartmamak; dostun düşmanlarıyla gönül bağı kurmamak; dost vefat edince onun yakınlarıyla ilişkiyi kesmemek gibi incelikler sıralandı. Sonuçta ders şunu öğretti: Dostluk, imanla kurulur; edep ile korunur; sadakat ve vefa ile kemale erer.

Dersten mesajlar

• Dostlukta ölçü: Allah rızası için sevmek (ve tavrı rızaya göre belirlemek) imanın kuvvetli bir tezahürüdür.
• Dost edinmeyi artır: “Bolca dost edinin” çağrısı; zor zamanda yalnız kalmamak ve ahirette de şefaat/yardım umudunu diri tutmak içindir.
• Tanışıklığı genişlet: İnsanlarla tanışmak, gönül bağlarını çoğaltır; kıyamette her tanışıklığın bir “hakkı/şefaati” olabileceği hatırlatılır.
• Dostunun bilgilerini öğren: İsmini, ailesini, memleketini bilmek bağı güçlendirir; vefa kapısını açar.
• Sevdiğini söyle: “Seni Allah için seviyorum” demek sünnettir; sevgi gizlenince zayıflar, söylenince bereketlenir.
• “Kimi seviyorsan onunla berabersin”: Sevgi, insanın yönünü ve akıbetini belirleyen güçlü bir bağdır.
• Yüz yüze gelmek berekettir: Müminin mümine sevgiyle bakması, tebessüm ve hâl diliyle desteklenirse kalpleri onarır.
• Ziyaretleş: Allah için ziyaret, sevabı olan bir ibadettir; “ziyareti ihmal etmeme” bilinci canlı tutulmalıdır.
• İkram et, ama zorlamaya girme: Gelişigüzel değil, samimi ve ölçülü ikram; gösteriş ve tekellüften uzak durmak esastır.
• Dostun ikramını geri çevirme: İkramı reddetmemek, muhabbeti korur
• Ziyarete özenli git: Temiz, düzenli, güzel hâl; dostun kalbini incitmemek için edeptendir.
• İkramı küçümseme, abartma: Yapılanı az görme; yapılanı “çok büyük” gösterip mahcup etme—denge esastır.
• Dostun düşmanıyla yakınlık kurma: Dostluğun sadakati, ilişkilerde tarafsızlık maskesiyle zedelenmemelidir.
• Vefa: Dost vefat edince onun ailesi ve yakınlarıyla bağı koparmamak, “eski dostlukları yaşatmak”tır.
• Kalp kırmaktan sakın: Birini sevmek/buğzetmek gibi kritik konularda acele hüküm verme; gerekiyorsa salih kimselerle istişare et.