5 Mayıs Salı günü saat 20.00’de Ağrı İshak Paşa KYK Öğrenci Yurdu’nda, Ağrı İslami İlimler Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Emrullah BOLAT’ın sunumuyla, İmam Buhârî’nin el-Edebü’l-Müfred isimli ahlak içerikli eserinden “Anne-Baba Hakkı” konulu hadis dersi gerçekleştirildi.

Derste, “Biz insana ana-babasına iyi davranmasını emrettik” (Ankebût Suresi, 8. ayet) meâlindeki âyet-i kerîmenin rehberliğinde, anne-baba hakkının İslâm ahlâkındaki yeri ele alındı. Bu çerçevede Abdullah b. Mes‘ûd’dan rivayet edilen hadiste Resûlullah’a “Allah katında en sevimli amel hangisidir?” diye sorulduğunda, önce “vaktinde kılınan namaz”, ardından “ana-babaya iyilik ve itaat”, sonra da “Allah yolunda cihad” cevabının verilmesi üzerinde duruldu. Böylece anne-babaya iyilik etmenin yalnızca bir nezaket davranışı değil, namazdan sonra zikredilen temel kulluk sorumluluklarından biri olduğu vurgulandı.

Ardından Abdullah b. Ömer’den nakledilen “Rabbin rızası anne-babanın rızasında, Rabbin gazabı da anne-babanın gazabındadır” rivayeti okundu ve bu hadisin, ebeveynle kurulan ilişkinin Allah rızasıyla doğrudan irtibatlı olduğunu gösterdiği ifade edildi. Hadislerin muhtevasının yanında sahâbî râvileri hakkında da bilgiler verilerek Abdullah b. Mes‘ûd’un Kur’an okuyuşunu Hz. Peygamber’in çok sevdiği, onun Resûlullah’a yakınlığı, İslâm’ı Hz. Hatice ve Hz. Ali’den sonra üçüncü sırada erken kabul eden sahâbîlerden oluşu ve Ebû Cehil’i öldürdüğü; Abdullah b. Ömer’in ise sünnete bağlılığı, çok hadis rivayet eden ve fetva veren sahâbîlerden biri oluşu üzerinde duruldu. Böylece hadisleri anlamada yalnızca metni okumakla yetinmeyip, o hadisi nakleden sahâbîlerin şahsiyetini, ilmî konumunu ve sünnetle ilişkisini tanımanın da önemli olduğu hatırlatıldı.

Dersten çıkan mesajları şu şekilde sıralamak mümkündür:

1. Anne-babaya iyilik, İslâm’da sadece ahlâkî bir tavsiye değil, Allah’ın emrettiği temel sorumluluklardan biridir.
2. Vaktinde kılınan namaz, Allah’ın en sevdiği amellerin başında gelir.
3. Ana-babaya iyilik ve itaat, namazdan hemen sonra zikredilecek kadar büyük bir ibadettir.
4. Anne-babanın rızasını gözetmek, Allah’ın rızasına ulaşmanın önemli yollarından biridir.
5. Anne-babayı kırmak ve öfkelendirmek, yalnızca aile içi bir problem değil, dinî sorumluluk doğuran ciddi bir davranıştır.
6. Allah yolunda cihad etmek, cihad aletlerini üretmek, teknolojik üretimlere yönelmek, yeryüzündeki haksızlıkları, adaletsizlikleri önlemek, zâlimleri caydırmak için önemli bir görevdir.
7. Cihad yalnızca savaş anlamıyla sınırlı değildir; İslâm’ın öğrenilmesi, yaşanması ve hayata taşınması için gayret göstermek de bu kapsamda değerlendirilmelidir.
8. Hadisleri doğru anlamak için râvileri tanımak, onların ilmî ve ahlâkî şahsiyetlerini bilmek önemlidir. Böylelikle hadislerin İslâm ilk nesli üzerindeki etkisini görmek mümkün olmaktadır.
9. Abdullah b. Mes‘ûd ve Abdullah b. Ömer gibi sahâbîler, hem hadis rivayetleriyle hem de sünnete bağlı hayatlarıyla Müslümanlar için örneklik teşkil etmektedir.