Ağrı İlim Çevre Spor Kulübünde bu akşam (30.09.2026) gerçekleştirilen Mecma‘u’l-Âdâb dersinde, Dr. Öğr. Üyesi Emrullah Bolat’ın sunumuyla “Uyku Âdâbı” konusu ele alındı.

Sohbette, hayattaki her işin kendine özgü bir usulü, tarzı ve âdâbı bulunduğu gibi uykunun da bir âdâbının olduğu vurgulandı. Uykunun yalnızca bedensel bir ihtiyaç olmadığı; vakti, süresi, öncesindeki hazırlıklar ve uyuma biçimiyle Müslümanın günlük hayatını düzenleyen bir alan olduğu belirtildi. Bu sebeple uyku, hayatı verimsizleştiren bir alışkanlık değil, bedeni dinlendiren ve insanı yeni güne hazırlayan ölçülü bir nimet olarak değerlendirilmelidir.

Uyumadan önce beden ve mekân temizliğine dikkat edilmesi, yatağın kontrol edilmesi, abdest alınması, Allah’ın adı anılarak dua ve zikirlerle uykuya hazırlanılması üzerinde duruldu. Sağ taraf üzerine ve usulüne uygun biçimde yatmanın nebevî âdâbın bir parçası olduğu; abdestli ve dualarla uyumanın insanı şeytanın vesveselerinden koruyacağı ifade edildi. Yatmadan önce günün muhasebesini yapmak, kalbi kin ve kırgınlıktan arındırmak; sözünde ve özünde doğru, takvâ sahibi bir hayat sürmek de uyku âdâbının manevî boyutu içinde ele alındı.

Sohbette rüyaların müminler açısından taşıdığı öneme de değinildi. Rivayetlerde âhir zamanda müminin rüyasının daha az yanılacağı ve ümmete sâlih, doğru rüyalar yoluyla birtakım müjdeler ve işaretler verilebileceği bildirilmektedir. Abdestli yatmanın yanı sıra doğruluk ve takvâ üzere yaşamanın da sâlih ve sâdık rüya bakımından önemli olduğu vurgulandı. Hz. Peygamber’in “Sâdık rüya, peygamberliğin kırk altı cüzünden bir cüzdür” buyurduğu hatırlatıldı. Bu oran, vahyin başlangıcında Hz. Peygamber’in yaklaşık altı ay boyunca gördüğü doğru rüyaların, yirmi üç yıllık peygamberlik süresinin kırk altıda birine karşılık gelmesiyle açıklanmaktadır. Bununla birlikte doğru rüyaların mümin için müjde, ikaz ve manevî destek niteliği taşıyabileceği belirtildi.

Dersten mesajlar

• Her şeyin bir usulü ve âdâbı olduğu gibi uykunun da bir âdâbı vardır.
• Uyku, zamanı tüketmenin değil, bedeni ve ruhu yeni güne hazırlamanın vasıtasıdır.
• Uyumadan önce beden, elbise, yatak ve oda temizliğine dikkat edilmelidir.
• Yatak kontrol edilmeli ve uyku ortamı güvenli hâle getirilmelidir.
• Abdestli yatmak, uykuya bedenî ve manevî bir hazırlık sağlar.
• Uykuya besmele, dua ve Allah’ı anarak başlanmalıdır.
• Sağ taraf üzerine yatmak, nebevî uyku âdâbındandır.
• Abdestli ve usulünce uyumak, insanın şeytanın vesvese ve telkinlerinden korunmasına vesile olur.
• Yatmadan önce günün muhasebesi yapılmalı, kalp kin ve kırgınlıktan arındırılmalıdır.
• Sâlih rüya yalnızca uyku öncesi hazırlıkla değil, söz ve davranışlarda doğruluk ve takvâ üzere bir hayat sürmekle de ilişkilidir.
• Âhir zamanda müminlere sâlih ve doğru rüyalarla müjde, ikaz ve manevî destek verilebilir.
• Sâdık rüya, peygamberliğin kırk altı cüzünden bir cüzdür.
• Hz. Peygamber’in vahyin başlangıcında yaklaşık altı ay boyunca doğru çıkan rüyalar görmesi, kırk altıda bir oranının açıklamalarından biridir.
• Gereğinden fazla uyku tembelliğe, yetersiz uyku ise dikkatsizlik ve verimsizliğe yol açabilir.
• Bedenin dinlenme hakkı ile ibadet, çalışma ve aile sorumlulukları arasında denge kurulmalıdır.
• Güzel bir uyanış, güzel ve âdâbına uygun bir uyku hazırlığıyla başlar.